دکتر علی مخبر در نشست در سایه‌سار اندیشه بزرگان ضمن تاکید برضرورت بازگشت جامعه پزشکی به علوم انسانی به تبیین مبانی و مراحل عشق در اندیشه‌ی ابن‌سینا پرداخت

به گزارش روابط عمومی دفتر ارتباط با دانش آموختگان، این نشست با حضور دکتر سیدمنصور گتمیری رئیس دفتر ارتباط با دانش‌آموختگان، دکتر کرم‌الله طولابی استاد دپارتمان لاپاراسکوپی دانشگاه علوم پزشکی تهران، دکتر علی مخبر عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در دپارتمان روماتولوژی و phD فلسفه، دکتر حسن آقاجانی رییس دپارتمان بیماریهای قلب و عروق دانشگاه علوم پزشکی تهران و جمعی دیگر از اساتید صاحب‌نظر در حوزه‌های فلسفه و ادبیات برگزار شد.

در این نشست دکتر علی مخبر در ابتدای سخنان خود با اشاره به غلبه نگاه مکانیکی در آموزش و نظام درمان تصریح کرد: متأسفانه امروزه در ابعاد مختلف سیستم بهداشتی و درمانی، چه در میان اساتید و دانشجویان و چه کادر محترم درمان و اتاق عمل، این چالش وجود دارد که افراد بیشتر به سمت انجام فرآیندهای صرفاً مکانیکی سوق داده می‌شوند. دکتر مخبر با بازخوانی مفهوم الیناسیون یا همان از خود بیگانگی از دیدگاه کارل مارکس و بازنمایی نمادین آن در فیلم عصر جدید چارلی چاپلین، یادآور شد که انحلال کامل فرد در کار مکانیکی، کم‌کم او را از جنبه‌های اصیل انسانی دور می‌کند. با این حال، وی ویژگی بارز حرفه پزشکی را ارتباط مستقیم آن با انسان دانست و افزود که ماهیت این شغل به گونه‌ای است که درد و ابعاد وجودی بیمار، خود به خود جامعه پزشکی را به سمت علوم انسانی و مباحث اخلاق پزشکی می‌کشاند، چرا که تفاوت در احساس و ادراک درد میان افراد مختلف، نشان‌دهنده آن است که نمی‌توان انسان را تنها با فرمول‌های فیزیولوژیک محض ارزیابی کرد.

این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه پرداختن به علوم انسانی برای کادر درمان یک ضرورت حیاتی است، به سنت پیشین طبابت اشاره کرد و گفت که در گذشته، پیوند میان طب و فلسفه یک اصل موضوعه و انکارناپذیر بود؛ به طوری که بر اساس آموزه‌های بقراط، طبیب حتماً باید فیلسوف می‌بود. در آن دوران، فلسفه به عنوان جامعِ تمام علوم نظری (طبیعیات، ریاضیات و متافیزیک) و علوم عملی (اخلاق، تدبیر منزل و سیاست مدن) شناخته می‌شد و حکیمان بزرگی چون ابن‌سینا و قطب‌الدین شیرازی در ،شرح حکمت‌الاشراق، همزمان در قله طب و فلسفه ایستاده بودند. وی با اشاره به سیر تاریخ علم افزود که از دوره نیوتن تلاش شد تا متافیزیک از فیزیک جدا شود، اما در قرن بیستم و بیست‌ویکم، جهان علم دوباره به این نتیجه رسیده است که باید گپ و فاصله میان علوم تجربی و علوم انسانی را پر کرد.

دکتر مخبر در بخش دیگری از سخنان خود به واکاوی مفهوم عرفانی و فلسفی عشق پرداخت و چالش اصلی فلاسفه تحلیلی معاصر (نظیر برتراند راسل در مقاله عرفان و منطق) را بررسی مابه‌ازای عینی و عقلانی حالات عرفانی دانست. 

وی با قرائت اشعاری از حافظ شیرازی و اشاره به ابیات آغازین مثنوی معنوی مولانا به عنوان یک منظومه تعلیمی، تلاش‌های بوعلی‌سینا در عقلانی کردن مفهوم عشق را ستود و اظهار داشت که فخر رازی با وجود تمام انتقادات خط‌به‌خط خود به ابن‌سینا، در بخش «مقامات‌العارفین» کتاب اشارات معترف است که هیچ‌کس قبل و بعد از شیخ‌الرئیس نتوانسته عرفان و عشق را این‌چنین نظام‌مند و عقلانی صورت‌بندی کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران با معرفی رساله العشق ابن‌سینا و تشریح دیدگاه غایت‌انگارانه و مبتنی بر قوه و فعل ارسطویی در این اثر، خاطرنشان کرد که از نظر ابن‌سینا، عشق فراتر از یک مفهوم انسانی، جریانی ساری و جاری در تمام مراتب عالم ،از نفس نباتی و حیوانی تا نفس ناطقه انسانی و افلاک است که هر موجودی را به سمت کمال و فعلیت خود سوق می‌دهد.

 وی در پایان با تبیین دیدگاه ابن‌سینا پیرامون جوهر عقلانی انسان و تشبه به حق متعال تصریح کرد: در این نظام فلسفی، حقیقتِ لذت و ابتهاج معنوی از دو جزء ادراک و وصول تشکیل می‌شود؛ کمال نهایی و سعادت حقیقی تنها نصیب نفوس سلیمه‌ای می‌شود که این گمشده و اشتیاق وجودی را درک کرده و خط معرفت را به جای رها کردن، تا اتصال به سرچشمه کمال پی می‌گیرند.